ALDUNDIAK ADIERAZO DAUENEZ, GUGGENHEIM URDAIBAIRI UKO EGITEAK ESKUALDEKO PLAN ESTRATEGIKOA INDARTUKO DAU, ERRESERBAUTAKO FUNTS “GEHIENAK” HORRETARA BIDERATU GURA DITU-ETA
- Elixabete Etxanobe Landajuela Bizkaiko Ahaldun Nagusia Batzar Nagusietako batzordearen aurrera etorri da, PP eta EH Bildu taldeek eskatuta, Museoaren Patronatua museo-proiektuari amaierea emotera bultzatu daben errazoiak zehazteko.
(Bilbon, 2026ko urtarrilaren 13an). Elixabete Etxanobe Landajuela Bizkaiko Ahaldun Nagusiak, joan dan gabonilaren 16an Guggenheim Bilbao Museoaren Patronatuak Urdaibain museoa handitzeko proiektuari bukaerea emoteko hartu eban erabagiaren barri emon dau gaur Batzar Nagusietako Iraskunde, Gobernamentu On eta Gardentasunerako Batzordearen aurrean. Etxanobek azpimarratu dauenez, zorroztasunean eta erantzukizunean oinarritutako erabagi horri esker kultur azpiegitura horretarako erreserbautako funtsen “ahalik eta gehiena” Urdaibaiko estuarioa bizibarritzeko eta ingurua egokitzeko proiektuetan inbertiduko da, eskualdeko plan estrategikoa indartuz.
Etxanobek gogora ekarri dauenez, Patronatuak proiektuagaz amaitzeko hartu dauen erabagia “traba juridiko konplejuak” dirala-eta epe labur eta ertainean proiektua bideratuezina dala erakusten daben txostenetan dago oinarrituta. Oztopo nagusien artean honeek nabarmentzen dira: kostaldeei buruzko legeriaren murrizketak, Biosfera Erreserbaren ingurumen-araudi zorrotza eta hainbat udalerritan eragina dauen urigintza-izapidetze konplejua. Aurreikuspenak kontuan izanda, panorama juridikoa eta administratiboa, edegitako prozesu judizialak barne, ez litzateke garbi egongo “2035. urtea baino lehen”.
Etxanobek idearen fase guztiak azaldu ditu batzordean. Proiektua etapa bitan garatu zan: 2008 eta 2011 arteko hasierako fasea, ondoren hamarkada bateko parentesia, eta oraintsuko fasea (2022-2025). Fase horretan, idea birformulau egin zan, Dalia lantegi zaharraren (Gernika) eta Muruetako ontziolen arteko “jarraipenik bako” egoitzea egiteko.
Orain arte egin dan inbertsinoari jagokonez, Ahaldun Nagusiak zehaztu dauenez, Dalia lantegiaren lurretan lurrak erasteko eta berreskuratzeko egin diran beharretara 1.166.982,02 euro bideratu dira. Etxanobek defendidu dauenez, inbertsino horrek berezko ingurumen balioa dauka herritarrentzat, museoaren proiektuaren etorkizuna edozein izanda be. Baieztu dauenez, Aldundiaren gastua Batzar Nagusietako talde bati bialdu jako gaur, idatzizko erantzun-eske baten bitartez.
Gertuko etorkizunari jagokonez, ahaldun nagusiak 2025eko garagarriletik martxan dagoan Busturialdea-Urdaibai Eskualdeko Plan Estrategikoaren ezarpena azpimarratu dau. Plan hori Agirre Lehendakaria Centerrek herritarrei entzuteko egindako prozesuaren ondorioakaz aberastuko da –berretsi dau–, eskualdearen garapen ekonomiko eta sozialerako proposamenak txertatuz. Etxanobek baieztu dauenez, erakunde horrek urtarrilean bertan aurkeztuko ditu txostenaren ondorioak.
Urdaibain gauzatu beharreko proiektuari uko egin arren, Etxanobek Guggenheim Bilbao Museoak motor ekonomiko lez daukan garrantzia ekarri dau gogora, Euskadiko BPGari “677 milioi euroko” ekarpena eginez eta “14.319 lanpostu” eusten lagunduz. Helburu instituzionala, museoak nazinoartean erreferente izaten jarraitu daian eta lurraldearen gizarte eta kultura arloetako birsorkuntzan funtsezko eragile izan daiten beharrean jarraitzea izango da.
OPOSIZINOAREN KRITIKAK
Bizkaiko Talde Popularreko Raquel González Díez-Andinok, uko egitea “iragarritako heriotza baten kronikea” izan dala esan dau, eta daborduko 2008an ezagutzen ziran legezko mugak onartzeko 17 urte behar izana kritikau dau. Aurrekontuetan jasoten diran 40 milioi euroen erabilereari buruzko “erabateko gardentasuna” eskatu dau, eta “proiektu mamutzat” joten dana kudeatzeagaitik erantzukizun politikoak be eskatu ditu.
Ildo berean, Iker Casanova Alonso EH Bilduko bozeroaleak Foru gobernuaren “autokritikarik eza” salatu dau, eta “herritarren borondateari bizkarra emonda” jardutea leporatu deutso. Proiektuaren ibilbidea “aurrera egindako igesa” dala eta harresi juridiko baten kontra talka egin dauela esan dau, Aldundiari “parkamena eskatzeko” eskatuz, teknikoki gaindiezina zan proposamenari urteetan eutsi deutsolako.
Eneritz de Madariaga Martín (Talde Berezia-Elkarrekin Bizkaia), bere aldetik, kezkatuta agertu da, “erakunde pribadu baten beharrak lurralde bateko legeriaren ganetik egon diralako”. Gaitzetsi egin dau Aldundiak denporea eta azterlanak erabili izana “Legea bihurritzeko”, eta kanpoko auditoretza bat eskatu dau, bere eretxiz zentzunik ez eukan proiektuan inbertidutako euro bakotxa fiskalizetako.
Goyo Zurro Tobajas Batzar Nagusietako bozeroale sozialistea, “zuhurtzia politikoagaitik” eta “lurralde zorroztasunagaitik” hartutako erabagiaren alde agertu da, eta berme juridiko eta sozialen faltaren aurrean erabagi arduratsua aurrera ez jarraitzea zala adierazo dau. Defendidu dauenez, 300 milioi euro konprometiduta dituan Eskualdeko Plan Estrategikoa da Busturialdearen benetako garapenaren ardatza, eta Ministerioagazko hitzarmenak inguru horretako ingurumenaren bizibarritzea finantzatzen jarraitu behar dau.
Bukatzeko, Julen Karrion Lamikiz batzordekide jeltzaleak Aldundiaren “seriotasun instituzionala” aldarrikatu dau, azterlan teknikoek proiektua bideragarria ez izatea aholkatu dabenean proiektua gelditzen jakin dauelako. Nabarmendu dauenez, eskualdea ez da etorkizunik barik geratzen, 225 milioi euro gehiago ditualako azpiegituretarako, saneamenturako eta garraiorako, bizilagunen ondoizatea benetako proiektuakaz, eta ez “pankartakaz”, eregiten dala azpimarratuz.
