BIZKAIAK BI MILIOI KILOMETRO GEHIAGOGAZ ETA URTEAN 198 MILIOI EUROKO INBERTSINOAGAZ INDARTUKO DAU BIZKAIBUS

• Sonia Pérez Ezquerra Garraioak, Mugikortasuna eta Turismoa Sustatzeko foru diputatuak, “paradigma aldaketa” lez definidu dauen eta orain alegazinoen eta kontsulta publikoaren izapidea pasauko dauen Bizkaibus zerbitzuaren eskaintza barria zehaztu dau Batzar Nagusien aurrean.
   
• Sareko eredu barriak lehentasuna emoten deutse lurralde-ekidadeari, eskualdeen errefortzuari eta 2035erako flota guztiaren deskarbonizazinoari.

(Bilbon, 2026ko jorrailaren 30ean). Sonia Pérez Ezquerra Garraioak, Mugikortasuna eta Turismoa Sustatzeko foru diputatua Bizkaiko Batzar Nagusietako jagokon Batzordearen aurrera etorri da gaur Bizkaibusen eredu barriaren aurreproiektuak aurkezteko. Proposamen tekniko horrek zerbitzuaren eraldaketa integrala planteetan dau, Bilbo ardatz dauen diseinu erradialetik sareko sistema orekatuago eta eraginkorragora igaroteko. 

Plangintza operatibo barriak urtean eskaintzea 2 milioi kilometrotan handitzea aurreikusten dau. 104 linea izatetik 112 izatera igaroko da, % 4,8ko igoereagaz lanegunetan. Igoera horren % 59a maiztasunak eta ordutegiak zabaltzera bideratuko da, eta ganerako % 33a ibilbideak gaur egun estaldura txikiagoa daben eremuetara hedatzera. Hobekuntza horri eusteko, zerbitzuaren urteko aurrekontua % 27 handituko da, egungo 156 milioi euroetatik 198 milioi eurora.

Garraioak, Mugikortasuna eta Turismoa Sustatzeko Sailaren proposamenak lurraldeen arteko desorekak zuzentzea dau helburu, baliabideak modu estrategikoan birbanatuz. Eskaintza nahikoa edo errepikaria dan Bilbon, zerbitzuko kilometroak 3,8 milioitik 3,3 milioira murriztuko dira, adibidez, uriarteko autobusak Autonomia kaletik igarotea kenduz, eta Hurtado de Amezaga kaletik igaroten diranak erdira murriztuz. “Bilbo Handia” izenekoan une honetan egiten diran kilometroakaz jarraituko da, 6,8 milioitik 6,9 milioira pasauta. Lurraldearen ganerakoan, aldiz, kilometroak 17,8 milioitik 20,2ra igongo dira, zerbitzuaren jarduerearen % 66a uriburutik kanpo kontzentrauko dala bermatuz.

Sistemea lineen bost tipologiatan antolatuko da (enborrekoak, egituratzaileak, elikatzekoak, landa-inguruetakoak eta bereziak), eta funtsezko nodoetan intermodalidadea indartuko dau, eskualdeburuetan, ospitaleetan eta unibersidadeetan, besteak beste. Lan arloan eta maila teknikoan, ereduak % 16,3ko igoerea aurreikusten dau gidatze-orduetan (13 milioitik 1,5 milioira pasauko da), eta flota 51 ibilgailu barrigaz handitzea, 405 unidadera iritsiz, plantillan murrizketarik egin barik. Holan, erreserban edo tailerretan egongo dan ibilgailu kopurua bikoiztu egingo da.

Aurreproiektuak deskarbonizazino osoa finkatzen dau 2035. urterako, eta epe horretan, gaur egun zero isuri dituen 31 ibilgailuetatik 260ra igarotea aurreikusten dau. Pérez Ezquerrak azpimarratu dauenez, eredu horrek, orain, herritarren eta erakundeen partaidetzarako eta kontrasterako fasea zabalduko dau lurraldeko 113 udalerriakaz, eskaintzea herritarren benetako beharretara egokitzeko.

Aurkezpenean, diputatu andreak Ezkerraldea Meatzaldea, Busturialdea Lea Artibai, Nerbioi Arratia Durangaldea, Txorierri Mungialdea, Enkarterri eta Uribe Kostarako aurreproiektuen barruan dagozan beste zifra asko emon ditu. Datu horreen artean, aldi berean zirkulatuko daben 300 autobus baino gehiago nabarmentzen dira; horri esker, 2.300 zerbitzu operatibo eskainiko dira eta 453 urigunetako, hau da, lurraldearen % 97,5eko, garraioari erantzungo jako.

BATZAR NAGUSIETAKO TALDEEN LEHENENGO BALORAZINOAK ETA ZALANTZAK

Batzar Nagusietako taldeek, ehundaka orrialde batzen dituen aurreproiektuen dozena erdi liburukiren inguruko lehenengo balorazinoak eta galderak egiteko aprobetxau dabe agerraldia.

Berbea hartu dauen lehenengo batzordekidea Talde Berezia-Elkarrekin Bizkaiako Eneritz de Madariaga Martín izan da, eta sistema barriaren diseinua hurrengo hamarkadetarako "funtsezko" gaia dala esan dau, udalak gaindituko dituen herritarren partaidetzarako benetako prozesuak sortzeko beharra azpimarratuz. Arduratuta agertu da, aurkeztutako dokumentazinoan ez dagoalako landa-guneetako lineen eta eskariaren zehaztasun zehatzik, eta hori, bere eretxiz, "hutsunea" da, gaueko garraioaren plangintzari jagokonez, adibidez.

Pablo Gómez-Guadalupe García-Tejedorrek (Bizkaiko Talde Popularra), bere aldetik, bere eretxiz "zaharkitua" eta "zurruna" dan gaur egungo eredua gainditzeko aukera lez definidu dau eskaintza barria. Bere galderak eskari dinamikora egokitzeko sistema barriaren malgutasun-mekanismoetan eta udalakazko komunikazino-ereduan oinarritu ditu, eta galdetu dau horreek funtsezko aldaketak proponidu ahal izango dituen ala doikuntza txikiak bakarrik. Gaueko garraioaren edo ordutegiak luzatzearen aldeko apustu argirik ez egotea kritikau dau. Ganera, arduratuta agertu da Bilboko kale nagusietan, Autonomian, adibidez, uriarteko ibilpideak kentzeak erabiltzaileengan izan leiken eraginarengaitik.

Goyo Zurro Tobajas Euskal Sozialistak taldeko bozeroaleak azpimarratu dauenez, proposamenak formulazino teknikoa daukan arren, bere funtsa Bizkaian lurraldeko ekidadea bermatzera bideratutako "dimentsino politiko eta estrategiko argiko" erabagia da. Defendidu dauenez, mobikortasunerako eskubidea ez da bizilekuaren araberakoa izan behar, eta modu positiboan balorau ditu proposamenaren lau ardatzak: kalidadea, hazteko gaitasuna, modernizazinoa eta jasangarritasuna. Zurrok azpimarratu dauenez, lizitazino prozesua eragile sozial eta politiko guztiakaz alderatzeko prozedurea edegia izango da. 

EH Bilduko Raúl Méndez Urigoitiak, bere aldetik, dokumentazinoa eskertu dau, eta herritarrek aurreproiektuen ehundaka orrialdeak ulertzea errazteko "dossier betearazlea" proponidu dau. Bere eretxiz teknikoegiak diran dokumentuak aldatzeko "benetako marjinari" buruzko zalantzak planteau ditu, eta aurkezpenean aurkeztutako autobus flota osoaren kopuruetan desadostasunak dagozala adierazo dau. Bizkaibusek, Enkarterri edo Txorierri lako eskualdeetan trenaren "lehiakide ez dan" operadore osogarri lez jardutea eskatu dau, eta arduratuta agertu da pleguetan lan arloko hobekuntzak kudeatuko diran moduaren inguruan, behin eta barriro sortzen diran gatazkak saihesteko. 

Bukatzeko, Euzko Abertzaleak taldeko Danel Bringas Egiliorrek bere taldeak aurreproiektuan planteautako helburu, erespide eta erronkei babes osoa emoten deutsela adierazo dau, izaera parte-hartzailea eta edegia dauela azpimarratuz. Bidai kopuruaren goranzko bilakaerea ikusita, zerbitzuaren gaur egungo balorazinoa ona dan arren (8,1 puntu) benetako eskarira beste egokitzapen bat egitea "oso garrantzitsutzat" jo dau. Bringasek proposamenaren zeharkako kontzeptuak jarri ditu balioan, horreen artean lurralde-orekea, irisgarritasuna eta jasangarritasunerako eraldaketea.