6 MILIOI ERREFUXIATU PALESTINAR BAINO GEHIAGOREN EGOERA PREKARIOA ARINTZEA AHALBIDETU DAUEN BABES EKONOMIKOA ESKERTU DEUTSO UNRWAK BIZKAIARI
- Barbara Ruiz Balzola Nazino Batuen Erakundeko agentziaren ordezkariak, 2009. urtetik lurraldeak emondako 3 milioi euro baino gehiagoko eraginaren ganeko kontuak aurkeztu ditu Bizkaiko Batzar Nagusietan, eta Gazako larrialdi humanitario larriaren barri emon dau.
(Bilbon, 2026ko urriaren 23an). Barbara Ruiz Balzola Palestinako errefuxiatuentzako Nazino Batuen Agentziaren (UNRWA) Euskadiko zuzendaria Bizkaiko Batzar Nagusietako Eskaeretarako eta Herritarrakazko Hartu-emonetarako Batzordearen aurrera etorri da gaur, Bizkaiko lankidetzeak egindako ekarpenen nondik norakoaren, betearazpenaren eta eraginaren barri emoteko. Saioan zehar, bozeroaleak eskerrak emon deutsez beren beregi Bizkaiko Foru Aldundiari, lurraldeko udalei, Batzar Nagusietako taldeei eta herritarrei, Palestinako sei milioi errefuxiatu baino gehiagori “funtsezko” zerbitzuak emoten lagundu ahal izan dauen eta denporan zehar eutsi jakon konpromiso solidarioarengaitik.
Barbara Ruiz Balzolak azaldu dauenez, lehiaketa bidezko deialdien eta zuzeneko laguntzen bidez Bizkaiko Foru Aldundiak hiru milioi euro baino gehiago bideratu ditu 2009 eta 2026 bitartean UNRWAk Gazako Zerrendan, Zisjordanian, Sirian eta Libanon egindako esku-hartzeetara. Aurrekontu-ahalegin horri Leioa, Galdakao, Basauri, Amorebieta-Etxano, Erandio, Ermua, Zaldibar eta Zeanuri lako Bizkaiko hainbat udalerrik, batez be Gazako programa humanitarioei eusteko egindako ekarpenak gehitu jakoz. Ordezkariak hiru foru aldundiek 2026-2027 aldirako sinautako hitzarmen bateratua nabarmendu dau, Zerrendan larrialdiko arreta medikoa bermatzera bideratua, emakumeei, umeei eta desgaitasuna daukien personei lehentasun berezia emonda.
Lekuan bertan lanak gauzatzeko baldintzei buruzko azalpenean, Ruiz Balzolak ohartarazo dau Gazako egoereak “muturreko larritasunekoa” izaten jarraitzen dauela, su-etenak ez ditualako segurtasun zibila zein oinarrizko hornigaien fluxu erregularra bermatu. Ordezkariak salatu dauenez gaur egun egunero 70 laguntza-kamioi baino ez dira sartzen, agindutako 600en aurrean, eta neguaren etorrerea dala-eta uholdeen eraginpeko asentamendu prekarioetan dagozan 200.000 errefuxiatu baino gehiagorentzat berehalako arriskua dagola ohartarazo dau. Zailtasun horreei Israelgo agintariek ezarritako murrizketa legal eta militarrak gehitzen jakez; murrizketa horreek nazinoarteko behargin humanitarioen sarrerea eragozten dabe eta oinarrizko material zibilak blokeetan ditue.
Testuinguru txar hori gorabehera, Bizkaiko lankidetzearen funtsek, % 99an tokiko errefuxiatuz osotutako UNRWAren Gazako taldeen funtzionamendu operatiboari eusten lagundu dabe. Lan horrek 2023ko urritik ia 20 milioi kontsulta mediko egitea, lekuz aldatutako 800.000 persona baino gehiagori egunero edateko ura emotea eta 100.000 ume baino gehiago ikasteko aldi baterako 84 gunetan eskolatzea ahalbidetu dau. Operazino humanitario horreetan, agentziaren plantillako 394 profesional hil ditue 2023ko urria eta 2026ko urria bitartean.
Ruiz Balzolak UNRWAren neutraltasuna eta gardentasuna aldarrikatu ditu, eta azpimarratu dau erakundeak bere kontrol-mekanismoak onetsi dituen Europar Batasunaren eta nazinoarteko emoileen auditoretza zorrotzak eta barrikuspen independenteak gainditu dituala. Amaitzeko, bozeroaleak nabarmendu dau Bizkaiko erakunde-lankidetzea, konpromiso etikoa giza eskubideen babesean benetako eraginagaz bustartzen dituen politika publikoaren eredu “eraginkorra” dala.
Bukatzeko, hiru foru aldundiakaz gabonilean sinatuko dan baterako akordioari jagokonez, ordezkariak zehaztu dau esparru horrek Gazan urtebetez lehen mailako arretako milioi bat kontsulta bermatzeko aukerea emongo dauela, eta horreen % 55a emakumeentzat izango dala. Modu berean, proiektautako esku-hartze sanitarioari esker, bost urtetik beherako 30.000 ume baino gehiagori txertoa jarri ahal izango jake, hiru hilean behin nutrizino eskasari buruzko 30.000 test baino gehiago egin ahal izango dira, umeengan eta emakumeengan zentrauta, eta transmitidu ezin diran gaixotasunakaitik (diabetesa edo bihotzeko gaitzak, esaterako) hiru hilean behin egiten diran 20.000 kontsulta baino gehiagori erantzun ahal izango jake. Patologia kronikoen eremu hori sarritan baztertuta geratzen da bonbardaketen ondorioz zauritutako personak artatzeko preminea dala-eta.
