BIZKAIKO BATZAR NAGUSIEK BAZTERTU EGIN DABE AP-68 AUTOPISTAKO BIDESARIA KENTZEA TURISMOENTZAKO ETA IBILGAILU ARINENTZAKO

• Azpiegituretarako eta Lurralde Garapenerako Batzordeak baztertu egin dau autopista horren emakidea zemendiaren 11n amaitu ostean Bizkaiko tartean bidesariak kentzeko Bizkaiko Talde Popularrak aurkeztutako arauz besteko proposamena.
   
• EH Bilduk batzorde berean bidesarietan kamioiek ordaindu ez izanaren, bidegorrien planaren egoerearen, Artxandako tunelen barriztapenaren eta Ermuko Mendebaldeko Saihesbidearen eraikuntza-proiektuaren aldaketearen inguruan galdetu deutso Aldundiari.
   
• Carlos Alzaga Sagastasoloa diputatuak jakinarazo dau Artxandako tunelen La Salve-Txorierri tartea bost hilebetez itxiko dala zemendiaren 2tik aurrera, birgaitze-lanak egiteko.

(Bilbon, 2026ko urriaren 13an). Bizkaiko Batzar Nagusietako Azpiegituretarako eta Lurralde Garapenerako Batzordeak, Bizkaiko Talde Popularrak aurkeztu dauen eta 2026ko zemendiaren 11tik aurrera AP-68 autopistearen Bizkaiko tartetik igaroten dan trafiko arin guztiari bidesaria kobretea ezabatzeko eskatzen eban arauz besteko proposamena baztertu dau gaur. Ekimena Batzar Nagusietako ganerako talde guztiek baztertu dabe.

Ekimenaren defentsan, Raquel González Díez-Andino Bizkaiko Talde Popularreko bozeroaleak argudiatu dau emakidearen amaierea “aukera historikoa” dala azpiegiturea herritarren zerbitzuan zuzenean jarteko eta erabiltzaileek jasaten dituen zama ekonomikoak ezabatzeko. Adierazo dauenez, bidesariari eusteak “konparazinozko bidebakokeria” eragiten dau, eta Bizkaiko herritarrak inguruko lurraldeetakoen aurrean diskriminetan ditu, Errioxa, Aragoi edo Nafarroakoen aurrean, adibidez, leku horreetako gobernuek bidearen doakotasuna iragarri dabelako, edo prezioa % 70 murrizteko erabagia hartu dauen Arabaren aldean, Bizkaian deskontua % 20koa baino ez dan bitartean. Ganera, errepidea “sobra ordainduta” dagola baieztu dau, eta hidrokarburoen eta matrikulazinoaren ganeko zergen foru-bilketea 1.000 milioi eurotik gorakoa dala, zenbateko “nahikoa” bidearen kontserbazinoa bere gain hartzeko, herritarrak alde fiskaletik “itoteko” preminarik barik.

Raúl Méndez Urigoitia EH Bilduren ordezkariak “justizia soziala, lurralde-kohesinoa eta ingurumen-jasangarritasuna” erespideetan oinarritutako kudeaketa- eta finantziazino-eredu publiko barriaren alde egiten eban osoko zuzenketa-eskea defendidu dau. Aiaraldea eta Goi Nerbioi lako eskualdeek jasandako desoreka historikoa onartu dau, baina uko egin deutso bereizketarik bako doakotasunari, ibilgailu pribaduaren erabilerea handitu eta mobikortasun jasangarria oztopatu daikela uste dauelako. Horren ordez, erabiltzaileen errentearen, erabilera-maiztasunaren eta joan-etorriaren preminearen araberako tarifa progresiboak proponidu ditu, titulartasun publikoa bermatuz eta funtsak garraio publikoa sustatzera bideratuz.

Talde Berezia-Elkarrekin Bizkaiako Richar Vaquero Morenok adierazo dau beste erkidegoakaz alderatuta lurralde-desbardintasuna dagola, baina errentearen edo bidaia-errazoien bereizketarik barik ezarritako doakotasun unibersalaren kontra agertu da. Lan, ikasketa edo osasun errazoiengaitik joan-etorriak derrigorrez egin behar dituenak babestera bideratutako bonifikazino progresiboen sistemearen alde egin dau. Modu berean, bidearen kontserbazinoak eta segurtasunak ardura publikoagaz ordaindu behar diran benetako kostu ekonomikoak sortzen dituela ekarri dau gogora.

Euskal Sozialistak taldearen ordezkari lez, Ignacio Jerónimo Morenok “kimera” eta “demagogia” lez kalifikau dau doakotasun osoaren aldeko proposamena, azpiegiturek etenbako mantentze- eta segurtasun-gastuak ekarten dituela gogora ekarriz. Bere alderdiak hileko 35 euroko tarifa laua eta “erabilerearengaitiko ordainketea” printzipioa dituan foru-bidesarien sistemearen alde daukan jarrerea berretsi dau, mekanismo “bidezkoena, koherenteena eta jasangarriena” dalakoan, bai ekonomiaren bai ingurumenaren aldetik.

Azkenik, Euzko Abertzaleak taldeko Irene Edesa Gómezek uko egin deutso “guztiz debaldekoa” babesteari, Bizkaiko bidesari-ereduak eraginkortasunez funtzionetan dauela eta errepide-sarearen kalidadea eta segurtasuna bermatzen dituala azpimarratuz. Azpimarratu dauenez, zemendiaren 11tik aurrera AP-68 autopistea Bizkaiko Foru Aldundiak kudeatuko dau modu publikoan, Interbiaken bidez. Horrez gain, erabilerearengaitiko ordainketak trafikoaren erregulatzaile lez jarduten dauela, garraio publikotik ibilgailu pribadurako aldaketea saihesten dauela eta bertako egoiliar eta ohiko erabiltzaile diranentzat hileko gastu-mugea ezarriz gizarte-ekidadea bermatzen dauela defendidu dau.

EH BILDUK ALDUNDIARI EGINDAKO ERANTZUN-ESKEAK

Saio parlamentario berean, EH Bilduk bidesarietan kamioiek ordaindu ez izanaren, bidegorrien planaren egoerearen, Artxandako tunelen barriztapenaren eta Ermuko Mendebaldeko Saihesbidearen eraikuntza-proiektuaren aldaketearen inguruan itaundu deutso Aldundiari.

Carlos Alzaga Sagastasoloa Azpiegituretarako eta Lurralde Garapenerako foru diputatuak kamioiek ez ordaintzeari buruz erantzun dau lehenengo, Batzar Nagusietako idatzizko erantzunaren bitartez koalizino abertzaleari jakinarazo eutsan lez. Gaur, argitu dauenez, idatzi horretan zabaldutako zifrak ibilgailuek free flow sistemako arkuetatik edo arkupeetatik egindako igarobide bateratuei jagokez, eta ez joan-etorri osoei, ezta kamioi desbardinei be. Holan, zehaztu dau atzerriko garraiolarien 6.000 igarote inguruek, hilean 280 ibilgailu astun bakarrek sortutako 5.771 igaroteri jagokezala. Aldundiak emondako erantzunaren arabera, Méndez Urigoitiak azaldu dau 2026ko lehenengo seihilekoan, batez beste, ordaindu bako 30.567 ibilbide erregistrau zirala hilean, eta arduratuta agertu da atzerriko matrikulea daukien ibilgailuei jagokenez.

Kobrantzearen kudeaketeari jagokonez, foru diputatuak zehaztu dau Espainiako Estaduan matrikulautako ibilgailuetarako Trafikoko Zuzendaritza Nagusiagaz (DGT) titulartasun-kontsultea egiteko prozedurea apliketan dala. Halanda be, nazinoarteko matrikulakaz “dagozan zailtasunak” autortu ditu. Izan be, Europako egungo arau-esparruak trafikoko arau-hausteetarako datuen trukea arautzen dau, baina ez dau bidesariak ez ordaintzeagaitiko mugaz gaindiko mekanismo edo bide betearazlerik aurreikusten. Legezko baldintza horreek gorabehera, Alzaga Sagastasoloak azpimarratu dauenez, ez-ordaintzeen bolumena % 29,65 murriztu da 2026an aurreko ekitaldiagaz alderatuta, eta ez-ordaintzeen tasea % 1,35 eta % 1,45 artekoa da.

BIDEGORRIAK

Ahozko bigarren erantzun-eskeari jagokonez, Raúl Méndez Urigoitiak Bizkaiko Bidegorrien Lurralde Plan Sektorialaren (LPS) gauzatzeari eta beteteari buruzko azalpenak eskatu deutsaz foru-erakundeari. EH Bilduko batzordekideak azaldu dauenez, 2025eko gabonilaren 31ko foru-balantzearen arabera eregitako sarea % 50,6ra heltzen zan (2023ko martiko hasierako % 44,4ren aldean), hiru urtean 23 kilometro inguru egin ostean. Halanda be, zalantzak agertu ditu egungo erritmoa nahikoa izango ete dan oraindino geratzen diran 180 kilometro inguruak egiteko eta 2035erako aurreikusitako 365,5 kilometroko sarea osotzeko.

Gai horretan, Azpiegituretarako eta Lurralde Garapenerako foru diputatuak ziurtatu dau plangintzea egoki doala planaren lehenengo seiurtekoan (2023-2029) finkatutako helburuak lortzeko. Alzaga Sagastasoloak bermatu egin dau proiektuen eta lanen erritmoagaz 2035erako gauzatze-aurreikuspenak bete egingo dirala. Nabarmendu dauenez, indarraldiaren lehenengo urte eta erdian planaren hamabi urteetarako aurreikusitakoaren % 11,3 gauzatu da, eta aurreratu dau 2026an 50 milioi euro inguruko inbertsinoa esleitu dala bidegorrien proiektuetarako eta azpiegituretarako.

LA SALVE-TXORIERRI TUNELAREN ITXIEREA, ZEMENDIAREN 2AN

Batzordeko hirugarren ahozko erantzun-eskean, diputatuak jakinarazo dau Artxandako tunelen La Salve-Txorierri tunela zemendiaren 2an itxiko dala trafikorako, eta 2027ko jorrailaren 2rako finkauta dagola tunela barriro edegitea.

Raúl Méndez Urigoitiak Artxandako tunelen barriztapenaren hirugarren faseari buruzko xehetasunak eskatu ditu, azpiegiturako galeria luzeena eta trafiko handienekoa dala gogora ekarriz —egunero 15.000 ibilgailu baino gehiagogaz—. Horregaitik, kezkatuta agertu da itxierak mobikortasunean daukan eraginarengaitik, eta gauzatze-egutegia eta garraio publikoko alternatibak zehazteko eskatu dau.

Alzaga Sagastasoloak, itxieraren eta barriro edegitearen datak jakinarazo ostean, kontratua irailean esleitu zala zehaztu dau, 2026ko jorrailean lizitau ostean, eta Bilboko Udalagaz partekatutako beren beregiko trafiko-azterlana dagola nabarmendu dau. Horrez gain, Sonia Pérez Ezquerra diputatuak zuzentzen dauen Garraio Sailagaz modu koordinauan lan egiten dala adierazo dau, lanek iraungo dituen bost hilebeteetan Bizkaibuseko lineak antolatzeko.

ERMUKO SAIHESBIDEA

Saioa, Ermuko saihesbidearen gauzatze-epeen inguruan eta, zehatzago, Mendebaldeko Saihesbidearen (II. fasea: Mallumendi) eraikuntza-proiektuaren eguneraketearen idazketarako zerbitzu-kontratuaren aldaketearen inguruan EH Bilduk eskatutako diputatuaren agerraldiagaz amaitu da.

Bere esku-hartzean, Carlos Alzaga Sagastasoloak proiektu horren eguneraketeari buruz erakundeak daukan jarrerea laburbildu dau, eta esan dau kontratu barriaren helburua ez zala dokumentu zaharra modu berean erreproduzidutea, 2012an onartutako proiektuaren eguneraketa integrala egitea baino, egungo araudira eta eskakizunetara egokitzeko. Horretarako, hasierako lizitazinoak berak ingurumen-inpaktuaren ebaluazino barria eta iraungitako baimenen barrikuspena aurreikusten ebazan.

Horrez gain, azaldu dauenez, lanek iraun eben bitartean, hasierako irismena gainditzen eben aparteko baldintzak agertu ziran, adibidez, urigintza plangintza gehigarriaren beharra eta Urtian Ingurune Naturalari buruzko Foru Agindu batek ezarritako ingurumen arloko eskakizunak. Diputatuak azpimarratu dauenez, egoera horreek justifiketan dabe aurrekontua 261.208,75 euro handitzea eta proiektua idazteko epea 24 hilebetez luzatzea. Proiektu horren azkenengo helburuak Ermuko saihesbidea gauzatu ahal izateko “guztiz eguneratuta dagon, ikuspegi teknikotik bideragarria dan eta berme guztiak dituan” azpiegiturea eukitea izaten jarraitzen dau. Aldaketa horrek “ez deutso atzerapenik ekarriko” zemendian hasiko dan I. faseko obrearen gauzatzeari. EH Bilduk galdetuta, Alzagak ez dau zehaztu ahal izan horren ostean etorriko diran II. faseko obrak zenbat luzatuko diran.